Wierni jak męczennicy

W dzisiejszym świecie kardynalska purpura nie jest już martwym symbolem. Chrześcijanie giną za swą wiarę praktycznie każdego dnia. W sumie 170 tysięcy rocznie. 18 lutego, na konsystorzu, Benedykt XVI obarczy ciężarem tej krwi 22 hierarchów. Odtąd mają być wierni wierze, Kościołowi i papieżowi jak męczennicy, aż do przelania krwi.

TEKST KRZYSZTOF BRONK - RADIO WATYKAŃSKIE

Znamienne jest, że tej wierności Benedykt XVI domaga się przede wszystkim od swych najbliższych współpracowników. Spośród 22 nowych kardynałów, w tym 18 elektorów (poniżej 80. roku życia), aż 10 to watykańscy kurialiści, w przeważającej większości Włosi. Podobnie było zresztą na poprzednim konsystorzu. Mało jest natomiast kardynałów z tych regionów, gdzie za wiarę rzeczywiście przelewa się krew (wyjątki to pojedynczy biskupi z Indii i Hongkongu). Żadnego biskupa z Afryki, Ameryki Łacińskiej czy Bliskiego Wschodu. Z tego ostatniego regionu niemal pewnym kandydatem do kardynalskiego biretu był nowy patriarcha maronitów z Libanu Béchara Boutros Raï. Okazało się jednak, że ważniejsi od niego byli dostojnicy kurialni. Dlaczego? Trudno powiedzieć. Prawdziwą odpowiedź zna tylko papież i jego najbliżsi doradcy.

Problemy z Kurią

Warto jednak pamiętać, że nieraz w tym pontyfikacie słyszeliśmy o problemach, które Benedykt XVI ma ze swoją Kurią. Już trzy lata temu Andrea Tornielli i Paolo Rodari, życzliwi papieżowi i z reguły dobrze poinformowani watykaniści, napisali nawet o tym książkę Atak na Ratzingera. Ostatnio wielkim skandalem był wyciek z Sekretariatu Stanu poufnej korespondencji byłego sekretarza Gubernatoratu Państwa Watykańskiego abp. Carla Marii Viganò oraz prezesa Banku Watykańskiego prof. Ettore Gotti Tedeschiego, skierowanej do rąk własnych papieża i kardynała sekretarza stanu. Już tylko z tego faktu oraz z oficjalnych komunikatów Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej można wnioskować, że w Watykanie przebiega jakiś proces oczyszczenia i uzdrowienia. Nie można się dziwić, że w takiej sytuacji papież chce, by wszyscy, którzy sprawują w Watykanie ważne funkcje, również te związane z zarządzaniem dobrami materialnymi (jak gubernator Państwa Watykańskiego czy szef Administracji Dóbr Stolicy Apostolskiej), byli z nim blisko związani, niejako zaprzysiężeni, właśnie jako kardynałowie, aż do świadectwa krwi.

Włoski Watykan

Dominacja kurialistów w gronie neokardynałów odbiła się negatywnym echem w świecie. Tym bardziej że jest to również dominacja włoska. Choć Sobór Watykański II chciał umiędzynarodowienia Watykanu, Włosi pozostają najwyraźniejszą grupą w Kolegium Kardynałów Elektorów. Jest ich aż 30, jedna czwarta ewentualnego konklawe. Dla porównania, wszystkich kardynałów z Azji jest 9, z Afryki 11, z Ameryki Północnej 15, a z Ameryki Łacińskiej, gdzie żyje ponad połowa katolickiej populacji świata, jedynie 22. Z tego zestawienia jasno wynika, że Kolegium Kardynalskie nie ma nic wspólnego ze standardami przyjętymi na przykład w ONZ. Przewaga liczbowa nie daje żadnego prawa do zasiadania w Kolegium Kardynalskim.

Skąd tak wielka obecność Włochów? Z jednej strony jest pewne, że w Watykanie mogą liczyć na pewne preferencje. Potwierdzają to losy metropolitów Florencji i Genui, których ominęła niepisana zasada, że papież nie mianuje kardynałów w tych diecezjach, których kardynałami elektorami są byli ordynariusze tych diecezji, również gdy awansowali do pracy w Watykanie (przykładem Toledo i Quebec, byłe diecezje kardynałów Cañizaresa i Ouelleta). Na obecnym konsystorzu papież zrobił też wyjątek dla metropolitów Pragi i Nowego Jorku, jednak w obu tych przypadkach kardynałowie seniorzy ukończą niebawem, w kwietniu i maju, 80. rok życia. Na marginesie warto zaznaczyć, że owa niepisana zasada nie dotyczy kardynałów kurialnych. Fakt, że były prefekt jakiejś dykasterii nie ukończył 80. roku życia, nie blokuje bynajmniej nominacji dla jego następcy.